Metodologia poziomu zagrożenia

Poziom zagrożenia to codzienna ocena ryzyka dla czytelnika przebywającego w Polsce. Sytuacja na świecie liczy się o tyle, o ile może mieć przełożenie na Polskę. Raport powstaje codziennie o świcie, kwadrans po wschodzie słońca w Warszawie.

Skala i pasma

Ocena to liczba od 0 do 100, podzielona na pięć pasm:

PunktyPasmoCo to znaczyPostawa czytelnika
0–19NORMAKonflikty odległe, bez mechanizmu przełożenia na Polskę.Zapasy i dokumenty w porządku, nic ponadto.
20–39OBSERWACJANapięcia narastają, ale pozostają w kanałach dyplomatycznych i informacyjnych.Uzupełnić braki w zapasach bez pośpiechu.
40–59NAPIĘCIETwarde sygnały materialne: ruchy wojsk, incydenty graniczne, ostrzeżenia instytucji.Spisany plan rodzinny, gotówka, paliwo, leki, zapasowa łączność.
60–79ZAGROŻENIEKonflikt aktywny z realnym mechanizmem objęcia Polski lub NATO.Spakowana torba ewakuacyjna, sprawdzone trasy, ustalony punkt zborny.
80–100KRYZYSBezpośrednie zagrożenie terytorium Polski lub sojusznika.Działanie według planu, nie według improwizacji.

Stabilność pasma

Żeby kafelek nie zmieniał koloru co drugi dzień przy wyniku na granicy pasm, zmiana pasma w górę wymaga przekroczenia granicy o 3 punkty, a w dół zejścia poniżej niej o 5 punktów. Wzrost zagrożenia jest więc sygnalizowany szybciej niż odprężenie. Wyjątek: gdy zadziała wskaźnik K, pasmo zmienia się od razu.

Trzy horyzonty

Każdy raport zawiera trzy oceny: stan w chwili sporządzenia raportu (liczba główna), przedział na najbliższe 7–14 dni (skutki procesów już uruchomionych) oraz przedział na 3–6 miesięcy (kierunek zmian, nie prognoza konkretnych zdarzeń). Rozbieżność między horyzontami sama w sobie jest informacją.

Wskaźniki K (kotwice)

Wskaźnik K, nazywany też kotwicą, to obserwowalny warunek, który po wystąpieniu wymusza minimalną liczbę punktów. Ocena może być wyższa, nigdy niższa. Dzięki temu wynik nie zależy od tego, jak model danego dnia „odczuwa” sytuację. Wskaźnik liczy się tylko wtedy, gdy materiał źródłowy wprost stwierdza spełnienie warunku. Nie wolno go wyprowadzać z domysłów.

Tabela jest uporządkowana od najniższego do najwyższego minimum punktowego.

WskaźnikMin. pktWarunekUwagi
K0115Konflikt zbrojny poza Europą, bez udziału NATO jako paktu
K0225Sankcje lub zerwanie stosunków dyplomatycznych między mocarstwami
K1730Stopień alarmowy BRAVO na całym terytorium RPustalany wyłącznie z komunikatów RCB o stopniach alarmowych
K1840Stopień alarmowy CHARLIE w części kraju (województwo, powiat, gmina)ustalany wyłącznie z komunikatów RCB o stopniach alarmowych
K0342Ćwiczenia wojskowe dużej skali w strefie przygranicznej (po dowolnej stronie)
K0445Ograniczenie lub zamknięcie przejścia granicznego RP z powodów bezpieczeństwawymaga komunikatu instytucji państwowej
K0545Ostrzeżenie MSZ RP przed podróżą do państwa sąsiadującego z Polskąwymaga komunikatu instytucji państwowej
K1645Alert RCB o charakterze militarnym o zasięgu regionalnym (jedno lub kilka województw) albo oficjalne potwierdzenie poderwania polskiego lotnictwa w związku z zagrożeniemwymaga komunikatu instytucji państwowej; wygasa po 24 godz., jeśli zdarzenie się nie powtórzy
K2845Rozmieszczenie znacznych sił wojskowych w strefie przygranicznej (po dowolnej stronie)obowiązuje do oficjalnego zakończenia misji lub wycofania wojsk ze strefy granicznej
K1950Stopień alarmowy CHARLIE na całym terytorium RPustalany wyłącznie z komunikatów RCB o stopniach alarmowych
K2150Stan wyjątkowy w części krajuwymaga komunikatu instytucji państwowej; obowiązuje do oficjalnego zniesienia albo zakończenia
K3350Formalne ograniczenie prawa wyjazdu z Polski dla obywateli lub ich grupwymaga komunikatu instytucji państwowej; obowiązuje do oficjalnego zniesienia albo zakończenia
K0655Potwierdzone naruszenie polskiej przestrzeni powietrznejwymaga komunikatu instytucji państwowej; wygasa po 36 godz., jeśli zdarzenie się nie powtórzy
K0755Mobilizacja (także częściowa) w państwie sąsiadującym z Polską lub z NATO
K2755Przesunięcie znaczących sił zbrojnych USA z Europy do regionu Pacyfiku/Azji
K0960Uruchomienie art. 4 Traktatu waszyngtońskiegowymaga komunikatu instytucji państwowej; wygasa po 7 dniach
K1160Alert RCB o charakterze militarnym, zasięg ogólnokrajowywymaga komunikatu instytucji państwowej; wygasa 48 godz. po odwołaniu alertu
K3460Zamach terrorystyczny z ofiarami śmiertelnymi w Polsce
K0865Atak na infrastrukturę krytyczną w Polsce, potwierdzony i przypisanywymaga komunikatu instytucji państwowej; wygasa po 72 godz., jeśli zdarzenie się nie powtórzy
K1065Zamknięcie części polskiej przestrzeni powietrznej dla lotów cywilnychwymaga komunikatu instytucji państwowej
K2265Stan wyjątkowy na całym terytorium RPwymaga komunikatu instytucji państwowej; obowiązuje do oficjalnego zniesienia albo zakończenia
K2965Wymiana ognia lub użycie broni palnej w incydencie na granicy RP lub granicy sojuszniczej z Rosją bądź Białorusiąwymaga komunikatu instytucji państwowej; wygasa po 72 godz., jeśli incydent się nie powtórzy
K3265Rozłam w strukturach siłowych: sprzeczne rozkazy dla wojska lub służb z dwóch ośrodków władzy albo odmowa wykonania rozkazu przez dowództwo formacjiwymaga komunikatu instytucji albo zgodnych relacji co najmniej dwóch niezależnych głównych mediów; obowiązuje do oficjalnego zakończenia sporu
K1270Ewakuacja personelu dyplomatycznego któregokolwiek z najważniejszych państw świata z Polski lub państwa sąsiedniegowymaga komunikatu instytucji państwowej; wygasa po 14 dniach
K2070Stopień alarmowy DELTA na terytorium RP (w całości lub części)ustalany wyłącznie z komunikatów RCB o stopniach alarmowych
K3070Ofiary śmiertelne w Polsce w starciach lub zamieszkach na tle konfliktu wewnętrznegowymaga komunikatu instytucji albo zgodnych relacji co najmniej dwóch niezależnych głównych mediów; wygasa po 72 godz., jeśli zdarzenie się nie powtórzy
K1375Bezpośrednie starcie zbrojne między mocarstwamiwygasa po 7 dniach
K2375Mobilizacja w Polscewymaga komunikatu instytucji państwowej; obowiązuje do oficjalnego zniesienia albo zakończenia
K3180Masowe (co najmniej 5 zabitych) lub celowe ofiary śmiertelne w Polsce na tle konfliktu wewnętrznegowymaga komunikatu instytucji albo zgodnych relacji co najmniej dwóch niezależnych głównych mediów; wygasa po 72 godz., jeśli zdarzenie się nie powtórzy
K2482Stan wojennywymaga komunikatu instytucji państwowej; obowiązuje do oficjalnego zniesienia albo zakończenia
K1485Uruchomienie art. 5wymaga komunikatu instytucji państwowej
K2585Zbrojna agresja na Polskę: wkroczenie wrogich wojsk bez zgody RP albo walki zbrojne na terytorium Polski (nie dotyczy wojsk sojuszniczych ani innych obcych wojsk przebywających w Polsce za zgodą władz, ćwiczeń i tranzytu)obowiązuje do oficjalnego zniesienia albo zakończenia
K1590Użycie broni jądrowej gdziekolwiek, w jakiejkolwiek skaliwygasa po 6 miesiącach
K2695Użycie broni jądrowej w Polsce lub w jej pobliżu, z ryzykiem skażenia Polski

Źródła i przejrzystość danych

Raport powstaje w oparciu o całodobowy monitoring sygnałów z czterech głównych filarów informacyjnych. Każde doniesienie podlega kategoryzacji pod kątem wiarygodności, a fakty są ściśle oddzielane od ich interpretacji:

  • Oficjalne komunikaty państwowe i sojusznicze (źródła pierwotne): bezpośrednie komunikaty polskich służb i instytucji (Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, Polska Agencja Żeglugi Powietrznej, Dowództwo Operacyjne RSZ, MON, MSZ, Straż Graniczna), kwatery głównej NATO, Departamentu Obrony USA oraz agencji rządowych państw wschodniej flanki. Oficjalny komunikat państwa o jego własnej decyzji traktujemy jako fakt pierwszorzędny, który może bezpośrednio aktywować wskaźnik K.
  • Analityka wojskowa i niezależny OSINT: wyspecjalizowane ośrodki badawcze i redakcje analityczno-militarne (m.in. Ośrodek Studiów Wschodnich – OSW, Institute for the Study of War – ISW, Defence24, The War Zone – TWZ, Breaking Defense, UK Defence Journal). Służą do weryfikacji skali manewrów, dyslokacji sił i potwierdzania incydentów zbrojnych.
  • Międzynarodowe agencje prasowe: depesze agencyjne o najwyższym standardzie weryfikacji (Polska Agencja Prasowa – PAP, Reuters World, Associated Press – AP, Al Jazeera English).
  • Wielojęzyczny monitoring kryzysowy (Google News RSS i NewsData): zapytania celowane w nagłe punkty zapalne, incydenty graniczne i ataki na infrastrukturę krytyczną, prowadzone w edycjach polskiej, angielskiej, niemieckiej i chińskiej. Pozwala na natychmiastowe wykrywanie nietypowych zdarzeń w regionie i na świecie.

Zasady weryfikacji i odsiewu

Wszystkie doniesienia przechodzą przez automatyczne filtry szumu. Tabloidy są całkowicie pomijane. Doniesienia pochodzące wyłącznie z mediów ukraińskich lub rosyjskich, bez niezależnego potwierdzenia instytucjonalnego lub zachodniego, traktowane są jako niepotwierdzone i otrzymują obniżony poziom pewności (nie mogą samodzielnie uruchomić wskaźnika instytucjonalnego). Każde ustalenie w raporcie ma przypisany jawny poziom pewności oraz wykaz źródeł.

Raport nie zastępuje oficjalnych komunikatów służb. W razie alarmu stosuj się do poleceń RCB i służb ratunkowych.

Archiwum raportów

Stały odnośnik do tego artykułu: https://www.wojna.info/metodologia-poziomu-zagrozenia/