«

»

CIA ujawniła dokumenty z zamachu stanu w Iranie w 1953 r.

CIA ujawniła dokumenty opisujące przebieg zamachu stanu w Iranie w 1953 roku.

autor: John Moll ()
Fragment tekstu źródłowego - kliknij w tytuł lub źródło (pod tekstem) by przeczytać całość

 

Po 64 latach odtajniła raporty, które przedstawiają szczegóły wydarzeń w Teheranie z roku. i zorganizowały zamach stanu przeciwko irańskiemu premierowi a wszystko zaczęło się od nacjonalizacji przemysłu naftowego.

CIA ujawniła photo

Zdjęcie z whiskeybravo Attribution-NonCommercial-ShareAlike License

W 1950 roku, amerykański koncern naftowy w Arabii Saudyjskiej w wyniku presji zgodził się dzielić swoimi zyskami z Rijadem. Oczekiwano wtedy, że brytyjska firma w Iranie, która również była pod dużym naciskiem, zechce przekazywać część swoich zysków Teheranowi, lecz Londyn odmówił. Wybrany w 1951 roku na premiera Mohammad Mossadegh rozpoczął nacjonalizację przemysłu naftowego. Był to początek problemów, który przyczynił się do zorganizowania operacji AJAX we współpracy między Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią oraz za przyzwoleniem irańskiego szacha Mohammada Reza Pahlawi’ego, który sprawował władzę nad tym krajem od 1941 roku i pozostawał pod wyraźnym wpływem USA.

Inspirowany z zewnątrz zamach stanu rozpoczął się 15 sierpnia 1953 roku. CIA i MI6 prowadziły kampanię propagandową, przekupiono część polityków i podburzano społeczeństwo przeciwko premierowi Mossadeghowi. Dziesiątki osób zostało aresztowanych i w stosunkowo bardzo krótkim czasie uznano, że zamach stanu zakończy się porażką. Główny konspirator generał Fazlollah Zahedi zaczął się ukrywać, natomiast szach Mohammad Reza Pahlawi uciekł z kraju. 18 sierpnia CIA wysłała depeszę do swojego agenta w Iranie, w której nakazała przerwanie operacji AJAX, lecz instrukcja została zignorowana.

Już na drugi dzień, tłumy zebrane z pomocą agentury CIA z powodzeniem dokonały przewrotu – premier Mohammad Mossadegh ustąpił ze swojej funkcji. Doszło do brutalnych walk na ulicach między jego zwolennikami a przeciwnikami. Mossadegh został aresztowany i na kilka lat zamknięto go w więzieniu. Utworzono nowy rząd, dzięki któremu Wielka Brytania ponownie uzyskała kontrolę nad złożami ropy naftowej, choć musiała dzielić się zyskami z Teheranem.

Odtajnione dokumenty CIA wskazują również, że ajatollah Abol-Ghasem Kashani, kleryk i czołowa postać polityczna w latach 50-tych XX wieku był przeciwny premierowi Mossadeghowi i utrzymywał bliskie relacje ze Stanami Zjednoczonymi w czasie gdy organizowały zamach stanu, choć sam był zwolennikiem nacjonalizacji ropy naftowej. Irański ajatollah miał …

… czytaj całość tutaj: Zmiany na Ziemi

Zdjęcie z whiskeybravo Attribution-NonCommercial-ShareAlike License

Drukuj

Permalink do tego artykułu: https://www.wojna.info/cia-ujawnila-zamachu-stanu-iranie-1953r/

Co o tym sądzisz?

Bądź pierwszy(sza)!

Powiadom o
avatar
999
wpDiscuz
%d bloggers like this: